|
1
- Devlet Denetleme Kurulu (DDK) Raporu
T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu 2009 yılı başlarında
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) 2006, 2007,
2008 yıllarında BTK'nın faaliyet ve işlemlerini denetlemiş,
tespit ve önerilerde bulunduğu bir rapor yayımlamıştır. Rapor'da
yer alan aşağıdaki ifadeler BTK'nın sektörü rekabete açmak,
yeni nesil işletmecilerin piyasaya girmesini kolaylaştırmak,
tüketicinin çıkarını korumak konusunda yetersiz kaldığını
ortaya koymaktadır; "Özetle, yukarıda zikredilen uygulamalar
ve tespitler; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun asli
görevlerini yerine getirme hususunda kurulduğu günden bu yana
başarılı sonuçlar ortaya koyamadığını açıkça göstermektedir.
Özerklik uygulaması ile yaratılan çalışma ortamı yeterince
değerlendirilememiş ve düzenlemesi ve denetlenmesi öngörülen
sektör tam olarak kavranamamıştır."
2
- ECTA 2009 Düzenleyici Kuruluşlar Karnesi
TELKODER'in ve Avrupa ülkelerinin neredeyse tamamının üye
olduğu bir sivil toplum örgütü olan ECTA (Avrupa Rekabetçi
Telekomünikasyon Derneği) her yıl üye ülkelerde düzenleyici
kurumların etkinliğini, Telekom piyasalarındaki rekabet seviyelerini,
tüketicinin seçme ve kaliteli hizmet alma hakkını inceleyen
ve puanlayan bir çalışma yayınlamaktadır. 2009 yılının verilerini
esas alarak hazırlanan ECTA Düzenleyici Kuruluşlar Karnesi'nde
Türkiye tüm kategorilerde son sıralarda yer almaktadır. Bu
sonuç şunu göstermektedir; Türkiye'de yeterli ölçüde rekabet
yok, tüketiciler düşük ve yeteri kadar kaliteli hizmetlerden
yararlanamıyorlar, düzenleyici kurum var, mevzuat var ancak
düzenlemeler yeteri kadar uygulanmıyor.
3
- ECTA 2008 Düzenleyici Kuruluşlar Karnesi
2008 yılında yayımlanan ECTA Düzenleyici Kuruluşlar Karnesi'ne
göre Türkiye en düşük puana sahip olan ülke olarak en son
sırada yer almıştır. Bu sonuç, bize BTK'nın piyasaları rekabete
açmak, tüketicinin seçme hakkını korumak, yeni nesil işletmecilerin
piyasaya girmesinin önündeki engelleri kaldırmak konusunda
etkin olamadığını göstermektedir.
4 - Danıştay Kararları
Şehir içi telefon hizmetleri yasal olarak Mayıs 2009'da rekabete
açılmıştır. Ancak, yeni nesil işletmeciler hem idari hem siyasi
platformda önlerine koyulan engeller sebebi ile adil rekabet
ortamında hizmet vermeye başlayamamıştır. Aşağıda yer alan
Danıştay kararları esas görevi sektörü rekabete açarak, yeni
nesil işletmecilerin adil rekabet ortamında hizmet vermesini
sağlamak ve tüketicinin hakkını korumak olan BTK'nın bu görevi
yerine getirmekteki isteksizliğini ve bu sebeple hayati önem
arz eden konuları sürüncemede bıraktığını göstermek açısından
önemlidir.
FixHatt
Kararı
BTK Mayıs 2010 tarihinde yayımlamış olduğu kararında,
abonelerin %96'ının bulunduğu StandartHat, HesaplıHatt tarifesindeki
abonelere süresiz olarak yeni nesil işletmecilerin hizmet
vermesini engellemiştir. TELKODER kararla ilgili Danıştay'a
dava açmış, Danıştay Kararı hukuka aykırı bularak yürütmesini
durdurmuş ve TELKODER'in konuyla ilgili haklılığı kabul görmüştür.
Danıştay görüşlerinde, serbest rekabet ortamının sağlanabilmesi
için yeni nesil işletmecileri sınırlandırıcı hiçbir koşulun
getirilmemesi gerektiği, BTK'nın almış olduğu kararın kendisine
verilen sektörü rekabete açmak görevini yetkisini kullanmaması
anlamını taşıdığı belirtilmiştir.
Numara
Kararı
Şehir içi telefon hizmetlerinin Mayıs 2009'da rekabete
açılmasının ardından BTK'nın almış olduğu karar ile örneğin
Ankara'da ikamet eden Türk Telekom abonesinin yine Ankara'da
ikamet eden bir başka Türk Telekom abonesini aramak istediğinde
xxx xx xx gibi yedi haneli bir numara çevirmesi yeterli
iken, aynı Türk Telekom abonesinin Ankara'da ikamet eden
bir yeni nesil işletmeci abonesini aramak istemesi durumunda
abone 0313 xxx xx xx şeklinde 10 haneli bir numara çevirmek
zorunda kalmaktadır. TELKODER kararı Danıştay'a götürmüş
ve Danıştay BTK'nın kararını hukuka aykırı bulmuş ve yürütmesini
durdurmuştur. Danıştay gerekçeli kararında, alan kodlarına
yönelik bu karar ile BTK'nın kendisine verilen görev yetkiyi
işletmeciler arasında ayrım gözetilmemesi ilkesine uygun
olarak kullanmadığı ifade edilmiştir.
5
- Hükümet Programları
Yıllık ve orta vadeli olarak yayımlanan Hükümet Programlarında
tüm sektörlerle ilgili genel politikalarla birlikte, program
kapsamındaki süre içerisinde sektörler ile ilgili tespitler
ve yapılması hedeflenen işler yer almaktadır. Bugüne kadar
yayımlanmış olan tespitlerde sektördeki vergi yükünün çok
yüksek olduğu, yeni nesil işletmecilerin Pazar payının çok
düşük olduğu, internet hizmetinin pahalı olduğu belirtilmişken,
bu tespitlerin düzeltilmesine yönelik başarı sağlanmadığı
ve bu sorunların halen devam ettiğini görüyoruz.
Programlarda Telekom ile ilgili hedefler incelendiğinde rekabet,
tüketici hakları ile ilgili hedeflerin uygulanması ile ilgili
süreçlere uyulmadığını veya zamanında yerine getirilmediğini
görüyoruz.
6
- Yalın DSL
Rekabet Kurumu'nun Şubat 2009'da almış olduğu karara göre
Yalın DSL (tüketicinin sabit hat abonesi olmadan internet
hizmeti alabilmesi) uygulamasına ilişkin düzenlemelerin 3
ay içerisinde tamamlanması gerekmekte iken sektörü rekabete
açmak ve tüketici hakkını korumakla görevli kurum olan BTK
Yalın DSL ile ilgili düzenlemeleri Temmuz 2010'a kadar tamamlayamamıştır.
DDK tarafından hazırlanan raporda da BTK'nın Yalın DSL hizmetini
uygulamaya koymakta isteksiz olduğu ve konuyu sürüncemede
bıraktığı ifade edilmektedir. 28 Temmuz 2010 Yalın DSL toptan
ücretlerini açıklamıştır. Ancak bu ücretler mevcut internet
abonelerine bir fayda getirmezken aynı zamanda mobil internete
karşı avantaj yaratmamaktadır. Bununla birlikte gerekli düzenlemeler
ve kararların Temmuz 2010'da tamamlanmasına rağmen fiili olarak
Yalın DSL hizmeti halen başlatılmamıştır. Yalın DSL hizmeti
vatandaşın hakkıdır ve vatandaş tarafından talep edilmektedir.
Vatandaşın en kısa sürede Yalın DSL hizmeti alabilmesi için
BTK'nın acil önlem alması gerekmektedir.
7
-Tüketicinin Tek Fatura ile Hizmet Alma Hakkı
Mevcut durumda yeni nesil işletmecilerden hizmet almak isteyen
bir aboneye Türk Telekom'dan sabit ücreti içeren, yeni nesil
işletmeciden de görüşme ücretini içeren iki ayrı fatura gönderilmesi
gerekmektedir. Bu durum tüketicilerin işini zorlaştırmaktadır.
BTK'nın Türk Telekom'a "Toptan Hat Kiralama" uygulamasını
zorunlu hale getirmesi ile tüketicinin tek bir fatura ile
yeni nesil işletmecilerden hizmet alabilmesi mümkün olabilecektir.
Ancak BTK düzenlemeyi uygulamaya koymayı geciktirmektedir.
Bu uygulamanın bir an önce hayata geçirilmesi hem tüketici
hem yeni esil işletmecilerin çıkarına olacaktır.
|